Home > Hệ thống thông tin > Kiến thức cơ bản về phân tích thiết kế hệ thống thông tin

Kiến thức cơ bản về phân tích thiết kế hệ thống thông tin


I. Lịch sử phát triển của các phương pháp phân tích thiết kế hệ thống thông tin

Để có thể nắm lịch sử phát triển của phương pháp luận trong phân tích thiết kế hệ thống thông tin, ta hãy quay về phát biểu nổi tiếng của Nikluas Wirth, cha  đẻ của ngôn ngữ lập trình Pascal: “Cấu trúc dữ liệu + Giải thuật = Chương trình”. Và theo mình thấy thì câu nói này có ảnh hưởng xuyên suốt trong quá trình phát triển của các phương pháp luận phân tích thiết kế hệ thống.

Ta hãy lược sơ về những giai đoạn đầu của nền Công nghệ thông tin để xem lại quá trình phát triển của các phương pháp luận như thế nào.

  1. Vào những năm 70, việc tiếp cận đến phân tích và thiết kế hệ thống theo phương pháp gọi là phương pháp Descartes, ý tưởng của phương pháp này xuất phát trên việc lặp phân rã hệ thống thành các chức năng và ứng dụng phương pháp lập trình cấu trúc đơn thể chương trình, việc phân rã kết thúc khi một chức năng được phân rã đến mức có thể xử lí được. Trong giai đoạn này, người ta không quan tâm đến các thành phần trong lĩnh vực tin học hóa mà chỉ quan tâm đến các vấn đề trong hệ thống để lập trình, tập trung vào chức năng và ít tập trung vào dữ liệu. Ta cũng dễ dàng nhận thấy được, trong giai đoạn này, ta cũng dễ dàng thấy được, đây là giai đoạn xây dựng các chuẩn về cơ sở dữ liệu và phát triển các hệ cơ sở dữ liệu và cũng là giai đoạn các lập trình viên chỉ tập trung vào cài đặt các chức năng của hệ thống, hay tương ứng với vấn đề Giải thuật xử lí trong phát biểu trên mà chưa chú ý đến vấn đề dữ liệu của hệ thống.
  2. Trong năm 80, việc tiếp cận đến phân tích thiết kế chuyển biến sang một phương pháp mới, gọi là hệ thống hay còn gọi là phương pháp Merise. Quan điểm trong phương pháp Merise tiếp cận hệ thống theo 2 thành phần: thành phần xử lí (thành phần động) và thành phần dữ liệu (thành phần tĩnh). Cách tiếp cận của phương pháp này tuân theo 2 tính chất: tính toàn thể – tiếp cận hệ thống qua việc mô tả hệ thống con và sự tương tác giữa chúng; tính đúng đắn – tìm kiếm sự phân rã, kết hợp các hệ thống con sao cho hành vi của nó tiêu biểu nhất trong môi trường tác động lên hệ thống đó. Việc tiếp cận này chủ yếu xoay quanh dữ liệu để thu thập và tổ chức dữ liệu để khai thác, đáp ứng nhu cầu thông tin. Tuy nhiên, nếu ứng dụng phương pháp này thì phải tiến hành tổng hợp yêu cầu chính xác,rồi mới chuyển sang phân tích, nếu như có bất cứ thay đổi nào về yêu cầu thì hệ thống sẽ không còn đúng đắn, mối liên kết giữa các thành phần sẽ bị phá vỡ.
  3. Khi bước sang giai đoạn những năm 90, phương pháp phân tích thiết kế hướng đối tượng ngày càng được ứng dụng rộng rãi, đây là phương pháp tổng hợp cả 2 phương pháp là phương pháp Descartes và phương pháp Merise. Trước đây, các mô hình thường hướng đến việc tiếp cận dữ liệu và xử lí độc lập nhau, tuy nhiên trong phương pháp phân tích thiết kế hệ thống hướng đối tượng thì khái niệm đối tượng là sự tổng hợp giữa khái niệm xử lí và khái niệm dữ liệu chung trong một cách tiếp cận, và một hệ thống là một tập các đối tượng liên kết nội. Việc xây dựng hệ thống  chính là việc xác định  các đối tượng bằng cách ánh xạ các thực thể thế giới thực thành các đối tượng hệ thống, thiết kế và xây dựng nó, hệ thống được hình thành qua chính sự kết hợp này. Ta dễ dàng thấy được, nếu ứng dụng phương pháp này sẽ linh hoạt và hiệu quả hơn 2 phương pháp nêu trên.

II. Đặc trưng cơ bản của phương pháp phân tích thiết kế hệ thống hướng đối tượng

  • Tính bao bọc (Encapsulation): khái niệm hộp đen được sử dụng, đối tượng nhận chỉ truy xuất với đối tượng cung cấp qua giao diện được định nghĩa bởi đối tượng cung cấp mà không cần quan tâm việc thực thi nó được tiến hành như thế nào.
  • Tính phân loại (Classification): việc gom nhóm các đối tượng có cùng thuộc tính và hành vi vào cùng một lớp (class)
  • Tính kết hợp (Aggregation): kết hợp các đối tượng và các đối tượng cấu thành nó để mô tả cấu trúc cục bộ của đối tượng.
  • Tính thừa kết (Inheritance): phân loại tổng quát hóa và chuyên biệt hóa các đối tượng, và chia sẻ các đặc trưng của một đối tượng.

III. Qui trình cơ bản của việc thực thi phương pháp phân tích thiết kế hệ thống thông tin đặc trưng

    1. Khởi tạo: khảo sát hệ thống, vạch ra các vấn đề tồn đọng trong hệ thống
    2. Phân tích yêu cầu: Mục tiêu của giai đoạn này việc mô hình hóa các vấn đề của hệ thống
      • Khảo sát yêu vầu và tiến hành phân tích yêu cầu
      • Nghiên cứu yêu cầu và mô hình hóa
      • Xác định các giải pháp và đề xuất giải pháp tối ưu, đáp ứng nhu cầu khách hàng
    3. Thiết kế:
      • Thiết kế luận lí: biểu diễn hành vi và tính năng của hệ thống – chọn lựa từ kết quả tối ưu của giai đoạn phân tích.
      • Thiết kế vật lí: chuyển từ thiết kế luận lí sang thiết kế vật lí, hiện thực hóa các thành phần cấu trúc của hệ thống.
    4. Xây dựng: Triển khai cài đặt từ mô hình thành mã nguồn tương ứng cho từng phần của cấu trúc hệ thống.
    5. Thử nghiệm:
      • Thử nghiệm đơn vị – sử dụng sơ đồ lớp và sơ đồ đối tượng trong quá trình thử nghiệm.
      • Thử nghiệm tích hợp – sử dụng sơ đồ thành phần và sơ đồ cộng tác.
      • Thử nghiệm hệ thống – sử dụng sơ đồ usecase
    6. Cài đặt và bảo trì
      • Cài đặt để tiến hành đưa hệ thống vào sử dụng
      • Bảo trì hệ thống
        • Chức năng chưa phù hợp với yêu cầu người dùng
        • Điều kiện, hiện trạng vận hành hệ thống thay đổi, không có thích ứng được với hệ thống nữa
        • Lỗi phát sinh trong hệ thống trong quá trình vận hành mà trong quá trình thử nghiệm không phát hiện.
        • Nhu cầu cập nhật phiên bản mới với các tính năng, yêu cầu cập nhật.
      • Khi xuất hiện thay đổi quá lớn đối với hệ thống thì sẽ dẫn đến chi phí đầu tư cao, khi đó chúng ta hãy xem xét đến giải pháp thay thế hệ thống cũ bằng một hệ thống mới, khi đó qui trình mới sẽ được khởi tạo và thực thi với các đặc trưng riêng.
Advertisements
Categories: Hệ thống thông tin Tags:
  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: